Casa de mama op Java
Bijgewerkt op: 3 dagen geleden
Dat is ons huis helemaal niet.

Mijn moeder is net terug uit Soerabaja en laat mijn oma de foto’s zien. Samen halen ze herinneringen op, tot ze bij de foto’s van het ouderlijk huis komen.
“Dat is ons huis helemaal niet,” zegt mijn oma. “Ons huis stond een paar honderd meter naar rechts, op nummer twintig.”
Oeps.
Mijn moeder is in Soerabaja geboren, net als haar broer. Ze brachten er de eerste tien jaar van hun leven door. Mijn opa werkte daar voor Shell.
De uitspraak van mijn oma blijft aan mijn moeder knagen. Ze wil nog een keer terug om het juiste huis te bezoeken, maar zou mijn oma dan nog leven? Het gaat niet goed met haar.
Precies een half jaar later zit ik met mijn moeder in het vliegtuig naar Soerabaja. Mijn oma gaat inmiddels hard achteruit. Er is haast.
In Soerabaja scheuren en toeteren brommers over de acht banen brede snelweg. Tuktuks rijden kriskras door elkaar en er staan veel, heel veel wolkenkrabbers dicht op elkaar gepakt.
De volgende ochtend nemen we een taxi naar het verkeerde huis. Daar stappen we uit en lopen, zoals mijn oma heeft gezegd, een paar honderd meter naar rechts. Naar nummer twintig.
We komen uit bij een roestige, bruine schutting met een smalle opening. Op de schutting staat met witte verf het getal twintig. Dit moet het zijn.
Voor de schutting zitten twee mannen op oude stoeltjes te dammen. Ze kijken op en vragen of ze ons kunnen helpen. Ik leg uit dat hier vroeger een Nederlandse compound stond en dat mijn moeder in een van die huizen is opgegroeid. Ze blijken vroeger op de compound te hebben gewerkt en weten het gezicht van mijn opa feilloos te omschrijven.
Er volgt een hoop geklets in steenkolenengels tussen mijn moeder en de mannen. Ik laat ze kletsen terwijl ik alvast aanstalten maak om door de opening in de schutting te gaan. Mijn moeder neemt afscheid en volgt me. Met ingetrokken buiken passen we er maar net door.
Achter de schutting ligt een grote vlakte met onkruid tot aan onze heupen. Tussen het onkruid liggen omgevallen bomen en lopen zwerfhonden rond. Ergens in de verte zien we een ruïne. Dat moet dan het huis zijn geweest.
Gewapend met een stok gaan mijn moeder en ik op pad. We slaan ons een weg door het hoge onkruid, ontwijken diepe gaten en houden de zwerfhonden op gepaste afstand.
Hoe dichterbij we komen, des te duidelijker de contouren van het huis worden. Daar staan we dan. Voor het ouderlijk huis van mijn moeder.
Ze geeft me een rondleiding door wat ooit de woonkamer was, de slaapkamers en de ruimte voor de bedienden. Langs de plek waar het kippenhok stond, de veranda waar de rieten schommelstoelen stonden, de rustruimte en de boom waar ze met haar aapje speelde. Alsof ze niet in een ruïne staat, maar in een huis dat nog gewoon bestaat.
Vanaf de veranda zien we in de verte nog meer ruïnes. Een daarvan is de sociëteit, waar oma altijd piano speelde terwijl opa met zijn kornuiten zaken deed.
We blijven uren bij het huis en mijn moeder vertelt me het ene verhaal na het andere. Dat de vossen ’s nachts het kippenhok binnendrongen en een paar kippen opaten. Dat haar aapje voor haar neus werd doodgebeten door de herdershond van de buren. Over de zes weken lange bootreis naar Rotterdam met de Holland America Line om familie in Nederland te bezoeken. En over de noodlanding met de KLM in de Tharwoestijn, op de grens van Pakistan en India, waar ze uren zonder water onder de vleugel moesten wachten op hulp.
Als de schemer valt, lopen we door het hoge onkruid terug naar de opening in de schutting. De mannen zijn weg en één klap zijn we weer terug in de hectiek, de smog en het getoeter.
We houden een taxi aan en laten ons afzetten bij restaurant Sate Ayam Pak Seger. Tienduizend foto’s, een paar stukjes baksteen én een hoop verhalen later zitten we aan de saté, met als toetje pisang goreng.
Terug in Nederland rijden we vanaf Schiphol meteen door naar mijn oma. We laten haar de foto’s zien. Ze is inmiddels te zwak om nog iets te zeggen, maar bij het zien van het huis beginnen haar ogen te fonkelen en verschijnt er een glimlach op haar gezicht.
Dát was dus het goede huis. Even leek ze alles om zich heen te vergeten. In gedachten was ze weer daar.






